• 12 Temmuz 2020, 22:40:33

Kullanıcı adınızı, şifrenizi ve aktif kalma süresini giriniz

Gönderen Konu: Çocuklarda Ahlak Eðitimi  (Okunma sayısı 514 defa)

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

Çevrimdışı Tefekkür

  • YöNeTiCi
  • UzMaN ÜYE
  • *****
  • İleti: 1122
  • Teþekkür 8
  • Hüznüm yüreðime dokunan dûamýn sûkûtudur...
Çocuklarda Ahlak Eðitimi
« : 12 Ocak 2010, 19:32:23 »
Çocuklarda Ahlak Eðitimi


Kur'an'da, "ALLAH sizi annelerinizin karnýndan hiçbir þey bilmezler olarak çýkardý"5 buyurulmaktadýr Böylece insanýn öðrenmeye ve terbiyeye olan ihtiyacý dile getirilir Mesela hayvanlar dünyaya gelmelerinden kýsa bir süre sonra hayat þartlarýna uyum gösterirken, insan bir-iki senede ancak ayaða kalkabilir Kendini idare edebilecek bir seviyeye ancak on beþ yaþýndan sonra gelir Hayatý boyunca da öðrenmeye muhtaçtýr Bediüzzaman'ýn ifadesiyle, "Ýnsanýn vazife-i fýtriyesi taallümle tekellümdür"6
Bu esasa dayanarak, Ýslami kaynaklarýn pek çoðunda þu ortak görüþe yer verilir: "Çocuk anne ve babasýný yanýnda bir emanettir Tertemiz kalbi, her çeþit nakýþ ve þekilden uzak, saf, kýymetli bir cevherdir Her türlü þeye kabiliyetli olduðu gibi, kendisine verilen her þeyi almaya da yatkýndýr Eðer çocuk iyiliðe alýþtýrýlýr, güzel þeyler öðretilirse iyilik üzere büyür Dünya ve ahirette mesut olur"7
Peygamber Efendimiz, insanýn bu vasfýný þu hadisiyle dile getirmiþtir: "Her çocuk fýtrat üzere doðar Konuþmaya baþlayýncaya kadar bu hal üzere devam eder Sonra anne ve babasýnýn tesiriyle Yahudi, Hýristiyan, Mecusi vs olur"8
Baþka bir hadislerinde, "Babanýn evladýna güzel terbiyeden daha iyi bir hediye veremeyeceðini"9 bildirerek, terbiyenin insan hayatýndaki yerini vurgulamýþtýr Yine, "Çocuklarýnýza ikram edin ve terbiyelerini güzel yapýn",10 "Ýnsanýn öldükten sonra geride býraktýðý en hayýrlý þeylerden birinin, yetiþtirdiði salih evlat"11 olduðu buyurulmuþtur
Çocuðun eðitimi konusunda Hz Ali'nin þu sözü zikredilmiþtir: "Evlâdýnýzý bulunduðunuz zamandan baþka bir zaman için talim ve terbiye ediniz Çünkü onlar sizin zamanýnýzdan baþka bir zaman için halk olunmuþlardýr Çocuðun terbiyesinde sakýn kusur gösterme; zira o, senin zamanýndan baþka bir zaman için yaratýlmýþtýr"
Bu terbiye nasýl olmalýdýr? Peygamber Efendimiz, çocuðun hayýr üzere yetiþtirilmesi halinde yine hayýr üzere yaþayacaðýný, dünya ve ahirette mesut olacaðýný beyan etmektedir Hayýr üzere yetiþtirmenin yolu da, çocuða doðduðu andaki safiyetini, güzel ahlak ve salih yaþayýþ istikametinde devam ettirmesini temin edecek hayat prensiplerini benimsetip kazandýrmaktýr Bu prensipler de, en mükemmel þekliyle Ýslam'da mevcuttur Kur'an ve Sünnet, baþtan baþa insaný sonsuz kemal mertebelerine yüceltecek esaslardan ibarettir Bunun içindir ki, çocuðun babasý üzerindeki haklarýndan biri, kendisine Kur'an eðitimi verilmesidir
Ýslam dünyasýnýn yetiþtirdiði büyük sosyologlardan Ýbni Haldun, çocuðun eðitimine Kur'an'la baþlanmasý konusunda þunlarý söyler:
"Çocuklara Kur'an talim etmek dinin þeairinden bir þiardýr Müslümanlar bunu esas alarak, bütün beldelerinde yaygýn olarak Kur'an eðitimi yapmýþlardýr Çünkü Kur'an ayetlerine ve hadislere dayanan Ýslam inancýnýn kalplerde kökleþmesi, her þeyden önce bu þiara baðlýdýr Onun için Kur'an öðretimi esas haline gelmiþ olup, daha sonra hasýl olan melekeler bu esas üzerine bina edilmiþtir Bunun sebebi þudur: Küçüklerin eðitimi çok daha fazla köklü olup, daha sonraki yaþlarda alýnan eðitim ve öðretime temel teþkil eder Çünkü kalpler ve zihinler diðer melekelerin temelidir Üzerine bina edilen þeyin tarzý ve durumu, temele baðlýdýr"12
Günümüzde çocuklarýn, ruh saðlýklarý yerinde ve insanî vasýflara sahip olarak yetiþmeleri için daha fazla çaba sarf edilmektedir Artýk çocuðun dünyasýna girilmiþ, onun ruhunun gerçek zenginliði anlaþýlmaya baþlanmýþtýr Bugün çocuðun geçirdiði geliþim evreleri bilinmekte ve eðitim bu evrelerin özelliðine göre düzenlenmektedir Eðitim yöntemleri, araç, gereç ve malzemeleri de yeniden ele alýnmakta, deðiþtirilmekte ve geliþtirilmektedir Çocuk sanki yeniden keþfedilmektedir
Dünyada yapýlan bilimsel araþtýrmalarýn sonuçlarý, çocukluk yýllarýnda kazanýlan davranýþlarýn büyük bir kýsmýnýn yetiþkinlikte bireyin kiþilik yapýsýný, alýþkanlýk, inanç ve deðer yargýlarýný biçimlendirdiðini ve saðlam bir kiþiliðin temelinin ilk çocukluk yýllarýnda atýlabileceðini göstermiþtir Çocuðun Antropolojisi ve Pedagojik Antropoloji gibi bilimler de eðitim ve öðretimi daha güçlü kýlacak görüþ ve tecrübeleri belirlemeye çalýþmaktadýr Böylece çocuklara verilecek bilgilerin içinde bulunduklarý yaþ grubunun özelliklerine, ihtiyaçlarýna ve kapasitelerine uygun düþmesi saðlanmaktadýr Çocuklarýn dini geliþimi, bu geliþimi etkileyen faktörler zihinlerinin, ruhlarýnýn ne tür bir eðitimi kabulleneceði vb konularda kuramlar, yöntemler geliþtirilmekte, eðitici durumunda olanlarýn, küçüklerin dini geliþiminden haberdar olmasý, hangi yöntemin din eðitiminde yararlý, hangi yöntemin dini geliþimi tahrip edici olduðu ortaya konmaya çalýþýlmaktadýr
Ülkemizde, din eðitimi ve öðretimi alanýnda bu türden çalýþmalarýn epeyce gecikmiþ olduðunu söyleyebiliriz Din eðitimi, çoðu zaman yön verici öðütler, emir ve yasaklar, söyletilmesi ve ezberlenmesi gereken kurallar bütünü olarak ele alýndýðýndan, karakter geliþimine beklenen olumlu tesiri yapamamaktadýr
Günümüzde çocuðun din eðitimi ve öðretimi ile ilgili olarak geliþtirilen teorilerde þu fikir üzerinde önemle durulmaktadýr: Çocuklara erken yaþta din hakkýnda bilgi verilmez gerekçesiyle din öðretiminin ileriki yaþlara tehir edilmesi doðru deðildir Din farklý motiflerine ayrýlmalý, din öðretimi, öðrencilerin kavrayýþýný göz önünde bulundurarak, yýllara göre programlanmalýdýr Böylece öðrenciler, her geçen yýl dinin bütünü hakkýnda biraz daha doðru bilgi sahibi olacaklardýr
Din olgusunun, iman, ibadet ve ahlâk esaslarýna ait malzemesi belli geliþim basamaðýnda iþlendiðinde, çocuklar için daha etkili olur
Çocuðun geliþim düzeyine uygun olmayan, ilgi ve ihtiyaçlarýna cevap vermeyen bir program, yalnýzca öðretimi baþarýsýz kýlmakla kalmaz, ayný zamanda çocuðun geliþimini de büyük ölçüde etkiler

Ýslâmiyet, çocuðun aile içindeki dini ve ahlâki eðitimi hususunda iþi oluruna býrakmayan bir anlayýþa sahiptir Bu anlayýþýn ýþýðýnda Bediüzzaman, çocuða verilmesi gereken terbiyede nasýl bir tutum takip edilmesi gerektiðini þöyle ifade etmektedir: "Yedi yaþýna gelen bir çocuða namaz gibi farzlarý, peder ve valideleri onlarý alýþtýrmak için teþvikkârâne emretmek ve on yaþýna girse þiddetle namaz kýldýrmak ve alýþtýrmak þeriatta var"

dini hakikatlerin telkinine muhtaçtýr Onlarýn kötülüklerden uzak, iyiliklere meyilli yetiþtirilmeleri, bu dini terbiyeyi daha küçük yaþtan itibaren ruhlarýna sindirmekle mümkündür Adalet, doðruluk, cömertlik, sözünde durmak, alçak gönüllülük, sabýr, þükür, edep… gibi güzel davranýþlar çocuða sevdirilmeli; zulüm, yalan söylemek, alay etmek, kibir, iftira, çekememezlik… gibi kötü davranýþlardan uzak tutulmalýdýr
Görüldüðü gibi, çocuk terbiyesinde dikkat edilmesi gereken en önemli husus, çocuða gerçek bir iman, ahlak ve fazilet duygusunun verilmesidir Bu þekilde yetiþtirilen bir çocuk, hem dünya hem de ahiret saadetini kazanacaktýr

5 Nahl , 78
6 Sözler, 293
7 Canan, Ýbrahim, Hz Peygamberin Sünnetinde Terbiye, 48
8 Buhari, Cenaiz, 80
9 Müstedrek, 4:263
10 Ýbn Mâce, Edeb, 3
11 Ebû Dâvut, Vesaya, 14
12 Ýbni Haldun, Mukaddime, 1295


There are no comments for this topic. Do you want to be the first?