• 20 Şubat 2020, 20:38:14

Kullanıcı adınızı, şifrenizi ve aktif kalma süresini giriniz

Gönderen Konu: Rusya-Japonya Savaþý  (Okunma sayısı 405 defa)

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

Çevrimdışı __MiM__

  • __HiÇ__
  • *****
  • İleti: 9638
  • Teþekkür 51
Rusya-Japonya Savaþý
« : 26 Ocak 2010, 10:00:53 »
Rusya-Japonya Savaþý
Rus-Japon savaþý Mançurya yüzünden ve Çin´de meydana gelen geliþmeler neticesinde patlak vermiþtir. 1894-95 savaþýnda Japonya´nýn Çin karþýsýnda gösterdiði üstünlük ve güç, Çin´de bir takým tepkilere sebep olmuþtur. Çinli aydýnlar da, ülkelerinin sömürgeleþmeden kurtulmasýný Japonya gibi Avrupa metodlarý ile kalkýnmada gördüler. Aydýnlarýn baskýsý ile Çin imparatoru bir takým reform hareketlerine giriþti. Fakat bu çok kýsa sürdü. Çünkü bu yenileþme hareketlerine karþý bu kere muhafazakarlar tepki gösterdi.

Yenileþmeye karþý bu tepki bir süre sonra yabancý düþmanlýðýna dönüþtü. Bu düþmanlýðýn öncülüðünü de "Haklý Yumruklar" manasýna gelen I Ho Chü´an adlý bir teþkilat yapmaktaydý ki, Avrupalýlar bu teþkilata "Boxer"ler demiþtir.

1900 yýlý Haziranýnda Boxer´ler ayaklandýlar ve Avrupalýlarý öldürmeye baþladýlar. Hareket kýsa zamanda geniþledi. Bunun üzerine Avrupa devletleri ortak bir ordu kurup bunu Boxer´larýn üzerine sevkettiler. Sonunda Boxer ayaklanmasý bastýrýldý. Boxer ayaklanmasý sýrasýnda Rusya da Mançurya´ya asker sevketti. Çünkü 1895´de Japonya´yý Liaotung´dan çýkardýktan sonra Rusya, Çin´le yaptýðý anlaþmalarla Mançurya´da demiryolu yapma ve yeraltý kaynaklarýný iþletme hakký elde etmiþti. Bu demiryollarýný ve madenleri korumak için Rusya Mançurya´ya asker sevkediyordu.

Bahanesi böyleydi. Gerçekte Rusya bu fýrsattan ve karýþýklýktan istifade edip Mançurya´ya iyice yerleþmek istiyordu. Rusya´nýn bu niyeti hem Japonya´yý hem de Ýngiltere´yi endiþelendirdi. Bu sebeple bu iki devlet birbirine yaklaþtý. Her ikisi de Rusya´dan, Mançurya´daki askerini geri çekmesini ve bu topraklarý tekrar Çin´in egemenliðine býrakmasýný istedi. Rusya çekilmeyi kabul etmiþ gibi görünüp, iþi oyalama yoluna soktu. Bu ise en fazla Japonya´yý sinirlendirdi.

Ýngiltere, Japonya´yý Rusya´nýn üstüne saldýrtmak için, 1902 Ocak ayýnda Japonya ile ittifak yaptý. Buna göre Japonya Rusya ile bir savaþ yaparken, Rusya´ya baþka bir devlet de yardým ederse, o zaman Ýngiltere de Japonya´nýn yardýmýna gelecekti. Bu ittifaka raðmen Japonya Rusya ile meseleyi anlaþma yoluyla halletmek istedi. Mançurya´ya Rusya´nýn, Kore´ye de kendisinin yerleþmesini teklif etti ise de Rusya bunu kabul etmedi. Bu sefer Japonya, Rusyaya, Koreyi paylaþmayý teklif etti. Rusya bunu da reddetti.

Bunun üzerine Japonya 1904 Þubatýnda Rusya´ya savaþ ilan etmekten baþka çare görmedi. Savaþ 18 ay kadar sürmüþ ve hem karada ve hem deniz muharebelerinde Rusya için tam bir hezimetle sonuçlanmýþtýr. Japonya Liaotung yarýmadasýna asker çýkarýp Rusya´yý kara muharebelerinde periþan etti. Ayrýca Port Arthur limanýndaki Rus donanmasýna da ani bir baskýn yapýp bu donanmayý da yoketti.

Rusya bunun üzerine Baltýk donanmasýný Uzak Doðu´ya gönderdi. Lakin Japonlar Tsushima Boðazý´nda bu donanmayý da kýstýrdýlar ve tamamen yok ettiler. Neticede Rusya yenilgiyi kabul edip 1905 Eylülünde Portsmouth (Amerika´da) barýþýný imzaladý.

Portsmouth barýþý ile Rusya, Mançurya üzerinde elde ettiði bütün haklarýný Japonya´ya devrediyor ve ayrýca Kore´nin de baðýmsýzlýðýný tanýyordu. 1910 yýlýnda Japonya Kore´yi iþgal edip burasýný kendi topraklarýna ilhak edecektir. Rus-Japon savaþýnýn gerek Uzak Doðu, gerek Avrupa politikasý bakýmýndan bir takým mühim neticeleri olmuþtur.

Uzak Doðu politikasý açýsýndan þüphesiz en mühim netice, Japonya´nýn, dünyanýn bu bölgesinde büyük bir kuvvet olarak sivrilmesiydi. Japonya, Rusya karþýsýnda elde ettiði kesin zafer ve büyük baþarý ile, milletlerarasý politikanýn büyük devletleri arasýndaki yerini almaktaydý. Bundan baþka, bir yandan, Rusya´nýn, Çin´e ait Mançurya topraklarý üzerinde sahip bulunduðu ekonomik hak ve imtiyazlarý aynen devralmasý ile bu topraklar üzerinde kurduðu kontrol, öte yandan da, 1910 da Kore´nin baðýmsýzlýðýna son verip bu ülkeyi de kendisine ilhak etmesi ile, Japonya Asya kýtasýna ayak basmýþ olmaktaydý. Bu ise, Japonya´nýn önünde yeni emperyalizm ufuklarý açýyordu.

Bundan sonra Japonya Asya´da geniþlemeye çalýþacak ve 1932 de Mançurya´yý ilhak ettiði gibi, 1937 de de Çin´i iþgal etmek üzere harekete geçecektir. Kýsacasý, þimdi bir Uzak Doðu devleti de, Uzak Doðu´daki sömürgecilik faaliyetlerinin aktif unsuru haline geliyordu.

Rus-Japon savaþýnýn Uzak-Doðu geliþmeleri açýsýndan bir üçüncü neticesi de, Asya´da sarý ýrk milliyetçiliðine bir güç ve hareketlilik, bir dinamizm ve hýz kazandýrmasýdýr. Japonya diðer sarý ýrk milletlerine de örnek oluyor ve sarý ýrkýn da neler yapabileceðini göstermiþ oluyordu. Rus-Japon savaþýnýn Avrupa politikasý bakýmýndan mühim neticesi ise, Rus politikasýnýn cephe deðiþtirerek, Asya ve Uzak Doðu´dan tekrar Avrupa´ya dönmesidir. Zira Kýrým Savaþý yenilgisinden sonra faaliyetlerini Asya ve Uzak Doðu´ya aktaran Rusya, þunu görmüþtü ki, Asya´nýn her tarafýnda Ýngiltere karþýsýna çýkmaktaydý. Ýran´da, Afganistan´da ve Tibet´te karþýsýnda Ýngiltere´yi bulmuþ ve onunla mücadele etmek zorunda kalmýþtý. Mançurya üzerindeki mücadelede de, Japonya ile çatýþma durumuna girmiþ ve Japonya´nýn arkasýnda da yine Ýngiltere yer almýþtý.

Eðer Ýngiltere Japonya´yý desteklememiþ olsa idi, Japonya Rusya ile bir savaþý göze alamazdý. Hasýlý, Rusya´nýn Asya´daki ve Uzak Doðu´daki faaliyetlerinin hepsinde Ýngiltere bir duvar gibi karþýsýna dikilmiþ ve kendisini her yerde baþarýsýzlýða uðratmýþtý. O halde Rusya dünyanýn bu bölgesinde Ýngiltere ile olan anlaþmazlýklarýný sona erdirip, kendisinin geleneksel faaliyet alaný olan Boðazlara ve Avrupa´ya dönmeliydi. Ýþte bunun içindir ki, Japon yenilgisinin hemen arkasýndan Rusya 1907´de Ýngiltere ile bir anlaþma yapýp, Üçlü Ýtilaf´ýn üçüncü halkasýný meydana getirdi.

Þimdi Ýngiltere ile Rusya ayný safta bulunuyordu. Bu ise Rusya´nýn Boðazlar üzerindeki emellerinin gerçekleþmesini kolaylaþtýracaktý. Bundan dolayýdýr ki, 1907´den sonra Rusya´nýn aðýrlýðý Osmanlý Devleti üzerine çökecektir. Bir baþka deyiþle, Japonya´nýn Rusya´yý yenmesi, Osmanlý Devleti´nin aleyhine bir durum ortaya çýkarýyordu. Japonya´nýn Rusya karþýsýndaki baþarýsý, Çin´e de tesir etmiþ ve bu ülkede de yeni geliþmelerin ortaya çýkmasýna sebep olmuþtur. Bu geliþmeler günümüze kadar uzanmýþtýr. Japonya´nýn Batýlýlaþma ile gerçekleþtirdiði ilerleme ve bir büyük kuvvet olarak ortaya çýkmasý, Çin´de de bir kýsým aydýnlarý harekete geçirmiþtir. Bunlardan Dr. Sun Yat Sen, bu yeni reformculuk hareketinin lideri olmuþtur.

Dr. Sun Yat Sen, kafasýnda oluþturduðu çaðdaþlaþma düþüncesini, 1894-95 Çin-Japon savaþýndan sonra harekete geçirdi. Lakin 1904-1905 Rus-Japon savaþý ve Japonya´nýn büyük zaferi bu hareketi daha da hýzlandýrdý. 1911 yýlýnda Çin´de patlak veren ayaklanmalara askerler de katýlýnca, 1912 yýlýnda Mançu hanedaný yýkýldý ve cumhuriyet ilan edildi. Lakin iktidarý askerler ele geçirdi. Dr. Sun deðil.

Askerler 1916 yýlýnda tekrar imparatorluk ilan ederek bir general imparator oldu. Bu ise Dr. Sun´un mücadelesini daha da hýzlandýrdý. Dr. Sun Çin için kafasýnda oluþturduðu demokratik bir düzen düþünmekteydi. Bu arada, Mao Tse-tung ve arkadaþlarý 1921 de Çin Komünist Partisi´ni kurdular. Þimdi mücadeleye yeni bir unsur katýlmýþ oluyordu.

Dr. Sun Yat Sen´in ve o öldükten sonra Chiang Kai-shek´in liderliðindeki Kuomintang Partisi ile Mao Tse-tung´un Komünist Partisi bazan birbirleriyle mücadele ederek, bazan da iþbirliði yaparak, 1945 yýlýna geleceklerdir. Lakin 1945´de Ýkinci Dünya Savaþý´nýn sona ermesi ve Japonya´nýn yenilmesi üzerine, komünistlerle Kuomintang milliyetçilerinin mücadelesi tekrar baþlayacak ve mücadele 1949 Ekiminde Çin´de komünist rejimin kurulmasýyla kapanacaktýr.

Bana öyle bir resim çiz ki... Gözlerim açýkken deðil, kapatýnca göreyim!


There are no comments for this topic. Do you want to be the first?