• 15 Ağustos 2020, 07:39:19

Kullanıcı adınızı, şifrenizi ve aktif kalma süresini giriniz

Gönderen Konu: ERZÝNCAN COÐRAFÝ ÖZELLÝKLERÝ  (Okunma sayısı 481 defa)

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

Çevrimdışı __MiM__

  • __HiÇ__
  • *****
  • İleti: 9638
  • Teþekkür 51
ERZÝNCAN COÐRAFÝ ÖZELLÝKLERÝ
« : 26 Nisan 2010, 01:14:41 »
      ERZÝNCAN COÐRAFÝ ÖZELLÝKLERÝ

     Erzincan Doðu Anadolu Bölgesinin Kuzey Batý bölümünde yukarý Fýrat havzasýnda 39 02`- 40 05` kuzey enlemleri ile 38 16`- 40 45` Doðu boylamlarý arasýnda yer almaktadýr. Ýlimiz Doðuda Erzurum, Batýda Sivas, Güneyde Tunceli, Güneydoðuda Bingöl, Güneybatýda Elazýð, Malatya, Kuzeyde Gümüþhane, Bayburt ve Kuzeybatýda Giresun illeri ile çevrilidir. Yüzölçümü 11.903 km2 olup il merkezinin denizden yüksekliði 1.185 metredir.

     Erzincan`ýn ilçeleri; Çayýrlý, Ýliç, Kemah, Kemaliye, Otlukbeli, Refahiye, Tercan ve Üzümlü`dür.

     Erzincan birinci derecede deprem kuþaðý üzerindedir. 1939 depreminden sonra þehir merkezi þimdiki yerinde yeniden kurulmuþtur. En son önemli deprem 13 Mart 1992 tarihinde rihter ölçeðine göre 6,8 þiddetinde meydana gelmiþ ve 657 kiþi hayatýný yitirmiþtir.

     Erzincan ili genellikle daðlar ve platolarla kaplýdýr. Daðlar çeþitli yönlerde, belli bir sýra içerisinde uzanýr. Güneybatýdan Munzur, Kuzeybatýdan Refahiye Daðlarý Ýl sýnýrlarýna girer. Doðudan Erzurum`dan gelerek, Batýya doðru uzanan Karasu ýrmaðý ve kop daðlarý, il alanýný derinlemesine, aralarýnda geniþ düzlükler býrakacak þekilde böler.

     Daðlar il topraklarýnýn yaklaþýk % 60`ýný kaplar. Esence (Keþiþ) daðlarý, ilin en yüksek noktasýný (3.549 m.) oluþturmaktadýr. Köhnem daðý 3.045 m. Sipikör daðý 3.010 m. Mayram daðý 2.669 m., Kop daðý 2.963 m.,    Mülpet daðý 3.065 m., Munzur daðlarý 3.449 m., Kazankaya daðý 2.531 m., Ergan daðý 3.256 m., Dumanlý daðlarý 2.618 m. ve Coþan daðý 2.976 m.dir.

     Erzincan ilinde ovalar, doðu-batý ve kuzey-güney doðrultusunda uzanan dað sýralarý arasýndaki çöküntü alanlarýnda ye alýr. Ovalar birbirine boðazlarla baðlanmýþtýr. Erzincan ovasý, doðu-batý yönünde uzanýr. Denizden yüksekliði 1.218 m. olan ovanýn uzunluðu 40 km., toplam alaný ise 500 km2.dir. Kuzeyinde, doðu-batý yönünde uzanan bir fay hattý vardýr. Kalýn bir alivyon tabakasýyla kaplý olan ovada, sulu tarým yapýlmaktadýr. Orta verimlilikte olup, buðday, þekerpancarý ve fasülye yetiþtirilmektedir.

      Fýrat vadisinin iki yanýnda Sansa boðazýna dek olan alandaki çok sayýda düzlükler, Tercan ovalarýný oluþturur. En geniþi 180 km2.lik, Çadýrkaya (Pekeriç) ovasýdýr. Denizden yüksekliði 1.450-1.500 m. olan bu ova kalýn bir alivyon tabakasý ile örtülmüþtür.

     ÝI toplam alanýnýn, 1/20`sini yaylalar kaplamaktadýr. Güneyde Munzur daðlarýnýn uzantýlarý üzerinde, özellikle Koþan daðý yöresindeki yaylalar, seyrek ve kýsa otlarla kaplýdýr. Yer yer meþeliklere rastlanmaktadýr. Daha doðuda, Erzurum- Erzincan-­Bingöl sýnýrýnda bulunan Cemal daðlarýnýn, Erzincan`da kalan uzantýlarý üzerinde, verimli yaylalar bulunmaktadýr. Önemlileri arasýnda Çimen, Melan, ve Sarýçiçek yaylalarý zengin bitki örtüsüne sahiptir.

     Ýlin en büyük ve en önemli akarsuyu Fýrat ýrmaðýdýr. Fýrat 43,8 m3/sn ile 1320 m3/sn arasýnda deðiþen debisi ile sulama, enerji ve su sporlarý amaçlarýyla kullanýlmaktadýr. Tercan ovalarýnda Fýrat?a, kuzeybatýda Keþiþ daðlarýndan çýkan, Çayýrlýk dere ile güneydoðuda Tuzla suyu katýlýr.
Tercan ovasýnda sularýn birleþtiði yerden itibaren Fýrat?ýn en büyük kolu karasu adýný almaktadýr.

     Erzincan ovasýnda Fýrat ýrmaðý, iki yandan Mercan, Kom, Cimin, Pahnik ve Sürperen sularý ile Çardaklý deresini alýr. Irmak, Erzincan ovsýndan sonra, Baðýþtaþ`a kadar derin bir yatak içerisinde akar. Fýrat, Kemaliye ilçesinde Kadýgölü suyu ile Miran suyunu aldýktan sonra, ilçenin güneydoðusunda Baþpýnar yakýnlarýnda Keban barajý ile Elazýð il sýnýrýna girer. Refahiye ilçesinden çýkan sularýn dýþýndaki tüm sularý bünyesinde toplar. Refahiye ilçesinin sularý Çukurdere aracýlýðý ile Kelkit çayýna dökülür.

     Bölgedeki bütün akarsular kýsa boylu sel karakteri taþýyan dere ve çaylardýr.Ýlkbahar mevsiminde eriyen kar sularý ve yaðan yaðmurlarla kabarýr, zaman zaman taþkýnlara neden olurlar.
ÝI sýnýrlarý içerisinde coðrafi önemi olan göl yoktur. Çayýrlý ilçesinde Yedi göller ve Aygýr gölü, Otlukbeli`de Otlukbeli gölü, Kemaliye`de Kadýgölü gibi küçük göller bulunmaktadýr.


ÝKLÝMÝ

     Erzincan, karasal iklim özelliðine sahiptir. Ancak, yüzey þekilleri, ovalarý ve daðlarla çevrili olmasý yer yer deðiþik karakterli iklimlerin ortaya çýkmasýna neden olmaktadýr. Doðu Anadolu bölgesinde yer alan Elazýð ve Malatya dýþýndaki diðer tüm illerden daha ýlýman bir iklimi vardýr.
Yýllýk sýcaklýk ortalamalarý 16,6 oC?dir. En soðuk ay olan Ocak ayý ortalamasýnýn -3,7 oC, en sýcak ay olan Aðustos ayý ortalamasýnýn da 23,9 oC olduðu görülmektedir. Erzincan, çevre illere göre daha uzun ve sýcak yaz mevsimi yaþamaktadýr.

     Kýþ mevsiminde doðudan gelen Sibirya kaynaklý hava kütlelerinin tesirinde kaldýðý için oldukça sert kýþ günleri yaþanmaktadýr.

     Yaðýþ itibariyle, 380,6 lýk (kð/m2) yaðýþ ortalamasýna sahip olan il, yýl içerisinde en fazla yaðýþý 633,1 mm. olarak, en az yaðýþý 206.1 mm. olarak almaktadýr. En yaðýþlý mevsim Ýlkbahar olup, yaðýþýn yüzde 39`u bu mevsimde, yüzde 26`sý Sonbahar, yüzde 22`si Kýþ, ve yüzde 13`ü de Yaz mevsiminde kaydedilmektedir. Yýllýk nem ortalamasý ise yüzde 62`dur.
Ýklim açýsýndan önemli olan, meteorolojik göstergeler istasyon bulunan ilçelere göre uzun yýllar ortalamalarý olarak aþaðýda gösterilmiþtir.

     Erzincan` da akarsu boylarýnda görülen kavak ve söðütlerin dýþýnda genel olarak kýsa ömürlü cýlýz otsu bitkiler yaygýndýr. Ormanlar Refahiye ve Kemah çevresinde meþe, gürgen, dýþ budak ve sarý çam olarak yoðunlaþmýþtýr. ÝI topraklarýnýn 911.479 ha. yaklaþýk yüzde 76.57 si erozyona maruzdur.

Bana öyle bir resim çiz ki... Gözlerim açýkken deðil, kapatýnca göreyim!


There are no comments for this topic. Do you want to be the first?