• 05 Haziran 2020, 02:57:18

Kullanıcı adınızı, şifrenizi ve aktif kalma süresini giriniz

Gönderen Konu: Elmalýlý Muhammed Hamdi Yazýr  (Okunma sayısı 921 defa)

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

...

  • Ziyaretçi
Elmalýlý Muhammed Hamdi Yazýr
« : 22 Haziran 2010, 14:11:27 »



Hayatý

1878'de Antalya'nýn Elmalý kazasýnda doðdu. Ailesi aslen Burdurlu olup, babasý Hoca Numan Efendi'dir. Numan Efendi daha küçük yaþlardayken Burdur'un Gölhisar kazasýnýn (Yazýr Türkmenlerince kurulmuþ) Yazýr köyünden ayrýlarak Elmalý'ya gelmiþ, tahsilini orada tamamlamýþ, Þeriye Mahkemesi baþkâtibi olmuþtur. Annesi Elmalý alimlerinden Esad Efendi'nin kýzý Fatma hanýmdýr.

Lisan Bilgisi

Türkçe'nin yanýnda Arapça ve Farsça ile þiir yazacak kadar üst seviyede bir bilgiye sahipti. Ancak yazýlarýnda sade bir Türkçe kullanmýþtýr.

Eðitimi

Elmalýlý Hafýz Muhammed Hamdi Yazýr ilk ve ortaokul tahsilini Elmalý'da Rüþdiye Mektebinde gördü. Hafýzlýðýný da tamamladýktan sonra, Arapça okudu ve Ýslami ilimler i öðrenmek için, dayýsý Hoca Mustafa Sarýlar Efendi ile birlikte 1895'de Ýstanbul'a geldi. Kayserili Mahmud Hamdi Efendi'nin Beyazýt Camii'ndeki derslerine devam etti. Devrin ileri gelen deðerli hocalarýndan ders görerek icazet aldý.

Bilimsel Kariyeri

Mekteb-i Nuvvab'a girdi ve buradan birincilikle mezun olarak kadýlýk icazeti aldý. 1905'ten itibaren Beyazýt Camii'nde talebelere ders vermeye baþladý ve bu hizmeti 1908 yýlýna kadar devam etti. Bu arada Þeyhülislamlýk'ta Mektubi Kalemi'ne dahil edildi. Bir yandan da Nuvvab'da ve Mülkiye Mektebi'nde ahkam-ý evkaf, Medrese-t-ül Vaizin'de fýkýh, Süleymaniye Medresesi'nde mantýk derslerini okutmayý sürdürdü. 1908 yýlýnda dersiam oldu. Devrin ünlü hattatlarý Sami Efendi ve Bakkal Arif Efendi'den hat dersleri aldý.

Siyasi Hayatý

2. Meþrutiyet'in ilanýndan sonra Meclis-i Mebusan'a Antalya mebusu olarak girdi. Þeyhülislam fetvayý vermediði için, 1. Fetva Emini olarak 2. Abdulhamit'in tahttan alýnmasý için gereken fetva yý Ýttihad Terakkicilerin isteði doðrultusunda yazdý. Daha sonra da karþý cephe olan Hürriyet ve Ýtilaf Fýrkasý'nda faaliyetler sürdürdü. Daha sonra sýrasýyla, Dar-ül Hikmet-ül Ýslamiye azalýðýna (Aðustos 1918), Nisan 1919'da bu kurumun baþkanlýðýna tayin edildi. Damat Ferit Paþa'nýn kabinelerinde Evkaf (Vakýflar) Nazýrý olarak görev yaptý. Eylül 1919'da Ayan Meclisi üyeliðine getirildi. Ýttihat ve Terakki'nin ilim þubesinde görev yaptý.

Mülki ve Hukuki Yönü

1909 yýlýnda Mülkiye Mektebi'nde Ahkâm-ý Evkâf ve Arâzî dersleri okutmuþ ve yine ayný yýllarda Mekteb-i Kuzâtta "Fýkýh" dersleri vermiþtir. Daha sonra Darü'l-Hikmeti'l-Ýslâmiye (Þeyhü'l-Ýslâmlýða baðlý Yüksek Müþavere Heyeti) üyeliðine ve bir müddet sonra da baþkanlýðýna tayin edilmiþtir. I. Dünya Savaþý'ndan sonra Evkaf Nazýrlýðý'nda bulunmuþ ve bu sýrada Âyan Meclisi üyesi olmuþtur.

Felsefi Yönü

Felsefeylede ilgilenen Elmalýlý Hamdi Yazýr, Batýlý yazarlarýn eserlerinide tercüme etmiþtir. Bu eserlerde ileri sürülen konulara eleþtirel yaklaþým sergileyen Elmalýlý Hamdi Efendi, felsefe ve din arasýnda cereyan eden tartýþmalara çözüm bulmaya çalýþmýþtýr. Filozoflarýn gerçeði kavrayamadýklarýný belirtmiþ, akýl ile iman bütünleþtiði zaman gerçeðin kavranýp doðrulanabileceði fikrini savunmuþtur.

Cumhuriyet Döneminde

Cumhuriyet'in ilaný esnasýnda Medrese-t-ül Mütehassisin'de mantýk dersleri okutuyordu. Damat Ferit Paþa kabinelerindeki görevi dolayýsýyla, bu kabinelerin Milli Mücadele aleyhine verdiði kararlarda sorumluluðu bulunduðu gerekçesiyle gýyabýnda idama mahkum edildiyse de, Ankara Ýstiklal Mahkemesi'nde yapýlan yargýlamasýndan sonra suçsuzluðu tespit edilerek beraat etti.


Cumhuriyetin ilâný sýrasýnda Mütehassýsîn medresesinde mantýk müderrisi idi. Medreseler kaldýrýlýnca evinde inzivaya çekilmiþ, ilmî tetkik ve araþtýrmalarýna devam etmiþtir. Yirmi yýl kadar devam eden bu uzlet (yalnýzlýk) devresi, "Hak Dini Kur'an Dili" adýndaki Türkçe tefsiri hazýrlamasýna imkân vermiþtir. Tefsire baþlamadan önce Mýsýrlý Prens Abbas Halim Paþa'nýn teþviki ile "Büyük Ýslâm Hukuku Kâmusu" ile meþgul bulunuyordu. Bu eserle birkaç yýl meþgul olduktan sonra yarým býrakmýþ ve tefsiri yazmaya baþlamýþtýr.

Vefatý

Elmalýlý Hafýz Muhammed Hamdi Yazýr, Uzun zaman devam eden kalp yetmezliði rahatsýzlýðýndan ötürü Erenköy'de 27 Mayýs 1942'de vefat etti. Kabri Sahrayý Cedit Mezarlýðý'ndadýr.

Eserleri

Beyânül-Hak ve Sebîlürreþad dergilerinde Küçük Hamdi veya Elmalýlý Küçük Hamdi mahlasý ile makalelerini yayýnlanmýþtýr. Tefsirinde ise Elmalýlý Hamdi Yazýr imzasýyla eserini yayýnlamýþtýr.


1. Hak Dini Kur'an Dili (Kuran'ý Kerim'in Türkçe Tefsiri) ve Atatürk

 
Atatürk'ün Elmalý'ya yazdýrdýðý tefsir olup günümüzde de önde gelen Ýslam alimleri tarafýndan da hala en güvenilir tefsir olarak kabul edilmektedir. Atatürk'ün Diyanet Ýþleri Baþkanlýðý'na verdiði talimatý üzerine yazdýrýldý. 1926'da Diyanet Ýþleri Riyaseti 'Kur'an'ý çaðýn icablarýna göre yeniden tefsir edebilecek bir alim aradý. Sonunda görevi talimat üzerine Elmalýlý Muhammed Hamdi Yazýr'a verildi. Devlet eliye yazdýrýlan bu tefsirle Atatürk bizzat ilgilendi. Atatürk Þeyh Sait Ayaklanmasýnýn bastýrýldýðý, çaðdaþlaþma ve modernleþme adýna yapýlan inkýlaplara yönelik itirazlarýn arttýðý bir dönemde Ýslamiyet'in temel kaynaðý olan Kur'an'ýn yeniden yorumlanmasýný istedi. Atatürk yedi madde ile nasýl bir tefsir istediðini ortaya koydu. Bu yedi madde daha sonra Diyanet Ýþleri Riyaseti ile Elmalýlý Hamdi Yazýr arasýnda imzalanan protekole kondu. Atatürk, Diyanet'e gönderdiði yazýda özellikle iki maddenin üzerinde duruyordu. Yeni tefsir 'Ehli Sünnet' itikadýna ve 'Hanefi' mezhebinin görüþlerine göre hazýrlanacaktý. Diðer bir isteði de 'ibret ve öðüt mahiyeti taþýyan ayetlerin geniþçe izah edilmesi' idi. Atatürk, hüküm içeren ayetlerin de Türk-Ýslam geleneði göz önünde bulundurularak yorumlanmasýný arzu ediyordu.


Diyanet'le Hamdi Yazýr arasýnda imzalanan protokol maddeleri

1- Ayetler arasýnda münasebetler gösterilecek.

2- Ayetlerin nüzül (iniþ) sebepleri kaydedilecek.

3- Kýraat-i Aþere'yi (10 okuma tarzýný) geçmemek üzere kýraatler hakkýnda bilgi verilecek.

4- Gerektiði yerlerde kelime ve terkiplerin dil izahý yapýlacak.

5- Ýtikadda ehli sünnet ve amelde Hanefi mezhebine baðlý kalýnmak üzere ayetlerin ihtiva ettiði dini, þer'i, hukuki, ictimai ve ahlaki hükümler açýklanacak.

6- Ayetlerin ima ve iþarette bulunduðu ilmi ve felsefi konularla ilgili bilgiler verilecek.Özellikle tevhid konusunu ihtiva eden ibret ve öðüt mahiyeti taþýyan ayetler geniþçe izah edilecek.

7- Konuyla doðrudan ya da dolaylý ilgisi bulunan Ýslam Tarihi olaylarý anlatýlacak.

8- Batýlý müelliflerin yanlýþ yaptýklarý noktalarda okuyucunun dikkatini çeken noktalar konularak gerekli açýklamalar yapýlacak.

Eserin baþýnda Kur'an hakikatýný açýklayan ve Kur'an'la ilgili önemli konularý izah eden mukaddime (önsöz) yazýlacak. Hak Dini Kur'an Dili 1936-1938 arasýnda tamamlandý 1935-1939 arasýnda dokuz cilt olarak 10 bin takým bastýrýldý. Eserin üzerinden telif süresi bittiðinden serbestçe basýlmaktadýr.

Ýki bin takýmý Elmalý Hamdi Yazýra'a verildi. Kalan 8 bin takým din adamlarý olmak üzere kamuoyunun önde gelen isimlerine ücretsiz olarak daðýtýldý.


2. Metalip ve Mezahip

Tahlil-i Tarih-i Felsefe-Metâlib ve Mezahib-Maba'de't-Tabia ve Felsefe-i Ýlahiyye (Paul Janet ve Gabriel Seailles'ýn Histoire de la philosophie çevirisi)

3. Ýrþadü'l Ahlâf fî Ahkâmi'l-Evkâf

(Mektebi Mülkiye için ders kitabý)

4. Beyânul-Hak

Sýrat-ý Müstakim ve Sebilürreþad mecmualarýnda makaleler



Basýlmamýþ Olanlar

   
* Usûl-i Fýkýh'a ait bir eseri
   
* Sûrî mantýk üzerine bir eseri
   
* Hukuk Kâmusu (tamamlanmamýþ)
   
* Divan (eksik þekilde)

Ukde...

  • Ziyaretçi
Ynt: Elmalýlý Muhammed Hamdi Yazýr
« Yanıtla #1 : 08 Kasım 2010, 22:08:56 »
Elime, Elmalýlý Hamdi Yazýr'ýn Kur'an meali geçti...son derece kötü bir türkçe meal...böyle mi atýlýr yani pes! bazý yerlerde güldüm estaðfirullah...
Kur'an'ý türkçe meali ile okuyanlar ya da sadece meal okuyanlar için bildirmeyi borç bildim...