• 14 Temmuz 2020, 08:35:20

Kullanıcı adınızı, şifrenizi ve aktif kalma süresini giriniz

Gönderen Konu: Seyahat ya ResulALLAH  (Okunma sayısı 419 defa)

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

...

  • Ziyaretçi
Seyahat ya ResulALLAH
« : 06 Temmuz 2010, 09:54:39 »
Ünlü seyyah Evliya Çelebi'nin doðumunun 400'üncü yýlý Unesco'nun anma yýlý takvimine aldýðý  gelecek yýl kutlanacak. 17'nci yüzyýlda 50 yýl at sýrtýnda dünyayý gezen Çelebi'nin Seyahatname'si, Osmanlý, Balkanlar, Ýran, Kafkasya ve Kuzey Afrika tarihinin önemli kaynaklarý arasýnda yer alýyor. Mýsýr'dan dönerken ya da Ýstanbul'da 1682'de ölen ünlü seyyahýn kabrinin nerede olduðu bilinmiyor.

 Dünyanýn çeþitli bölgelerini 17'inci yüzyýlda yarým asýr at sýrtýnda gezerek dünya tarihinin en önemli gezi eserlerinden Seyahatname'yi yazan ünlü gezgin Evliya Çelebi'nin doðumunun 400'üncü yýlý, Birleþmiþ Milletler Eðitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) tarafýndan anma yýlý takvimine alýndý. Anma etkinlikleri gelecek yýl yapýlacak. Evliya Çelebi, 1611 yýlýnda Ýstanbul Unkapaný'nda doðdu. Kültür ve Turizm Bakanlýðý'nýn resmi internet sitesinde yer verilen bu bilgiye karþý bazý kaynaklarda onun, Kütahya'nýn günümüzde Saray Mahallesi diye bilinen Zeryen Mahallesi'nde doðduðundan bahsediliyor.

Evliya Çelebi'nin ailesi, Ýstanbul'un fethinden sonra Kütahya'dan buraya gelip Unkapaný yöresine yerleþti. Ýlköðrenimini özel olarak gördükten sonra bir süre medresede okudu, babasýndan tezhip, hat ve nakýþ öðrendi, musikiyle ilgilendi. Kuran'ý ezberleyerek hafýz oldu. Enderun'a alýndý, dayýsý Melek Ahmed Paþa'nýn aracýlýðýyla Sultan 4. Murad'ýn hizmetine girdi.

''Bir rüya üzerine..''

Evliya Çelebi'nin geziye karþý duyduðu ilgi, çocukken babasý ve yakýnlarýndan dinlediði öykü, söylence ve masallardan kaynaklanýyor. Seyahatname'de geziye duyduðu ilgiyi anlatýrken, 1630'da bir gece rüyasýnda Hazreti Muhammed (s.a.v)'i gördüðünü, ''Þefaat ya ResulALLAH'' diyeceðine þaþýrýp ''Seyahat ya ResulALLAH'' dediðini, bunun üzerine ona gönlünce gezme, uzak ülkeleri görme imkaný verildiðini ifade etti. Bu rüya üzerine 1635'te önce Ýstanbul'un bütün yörelerini dolaþmaya, gördüklerini, duyduklarýný yazmaya baþladý. 1640'ta Bursa, Ýzmit ve Trabzon yörelerini gezdi, 1645'te Kýrým'a Bahadýr Giray'ýn yanýna gitti. Yakýnlýk kurduðu kimi devlet büyükleriyle uzak yolculuklara çýktý, savaþlara, mektup götürüp getirme göreviyle ulak olarak katýldý.

Yanya'nýn alýnmasýyla sonuçlanan savaþta, Yusuf Paþa'nýn yanýnda görevli bulundu. 1646'da Erzurum Beylerbeyi Defterdarzade Mehmed Paþa'nýn muhasibi oldu. Doðu illerini, Azerbaycan'ýn, Gürcistan'ýn kimi bölgelerini gezdi. Bir ara Revan Haný'na mektup götürüp getirmekle görevlendirildi ve bundan dolayý Gümüþhane, Tortum yörelerini dolaþtý. 1648'te Ýstanbul'a dönerek Mustafa Paþa ile Þam'a gitti, 3 yýl da o dolaylarda gezdi. 1651'den sonra Rumeli'yi dolaþmaya baþladý, bir süre Sofya'da bulundu. 1667-1670 arasýnda Avusturya, Arnavutluk, Teselya, Kandiye, Gümülcine, Selanik bölgelerini gezdi. Kaynaklarýn bildirdiðine göre, Evliya Çelebi'nin gezi süresi 50 yýlý kapsýyor. Mýsýr'dan dönerken ya da Ýstanbul'da 1682'de öldüðü sanýlan Evliya Çelebi'nin kabrine ait herhangi bir bilgiye tarihi kaynaklarda yer verilmezken, kabrinin kayýp olduðu belirtiliyor.

Seyahatname'de anlattýðý memleketler

Evliya Çelebi'nin çaðýnýn konuþma dilini kullandýðý Seyahatname'nin birinci cildinde Ýstanbul ve civarý, ikinci cildinde 1640'te yaptýðý Buca, Batum, Trabzon, Kafkasya, Girit, 1645'teki Erzurum, Azerbaycan, Gürcistan seferleri, üçüncü cildinde Þam, Suriye, Filistin, Urmiye, Sivas, El-Cezire, Ermenistan, Rumeli, Bulgaristan ve Dobruca, dördüncü cildinde Van, Tebriz, Baðdat, Basra gezisi yer alýyor.

Eserin beþinci cildi, Van, Basra seyahatinin sonuyla baþlýyor ve Oçakov gezisi, Rakoçzi'ye karþý sefer, Rusya seferi, Anadolu asilerine karþý hareket, Çanakkale yolu ile Bursa'ya gidiþi, Boðdan'a gidiþi, Transilvanya seyahati, Bosna'ya gidiþi, Dalmaçya seferi, Sofya'ya gidiþinden oluþuyor.

Çelebi'nin Balkanlar ve Avrupa izlenimlerine yer verdiði altýncý ciltte, Transilvanya seferi, Arnavutluk gidiþi ve Ýstanbul'a dönüþü, Macar seferi, Uyvar'ýn kuþatýlmasý, 40 bin Tatarla Avusturya, Almanya, Flemenk'e ve Baltýk Denizi'ne kadar gitmesi, Uyvar'ýn zaptý, Belgrad'a gidiþi, Hersek'e gönderilmesi, Ragusa seyahati, Karadað ve Kanije seferleriyle Hýrvat memleketindeki gezileri bulunuyor.

Seyahatname'nin yedinci cildi, Avusturya, Kýrým, Daðýstan, Deþt-i Kýpçak, Esterhan, sekizinci cildi Kýrým, Girit, Selanik, Rumeli, dokuzuncu cildi Kütahya, Afyon, Manisa, Ýzmir, Sakýz Adasý, Kuþadasý, Aydýn, Tire, Denizli, Muðla, Bodrum, Ege Adalarý, Isparta, Antalya, Alanya, Karaman, Silifke, Tarsus, Adana, Maraþ, Antep, Kilis, Halep, Lazkiye, Þam, Beyrut, Sayda, Safed, Nablus, Kudüs, Medine, Mekke ve civarlarýný kapsýyor. Eser, Evliya Çelebi'nin son gezdiði memleket olan Mýsýr izlenimleriyle 10'uncu ciltte sona eriyor.

Çelebi'nin hac yolculuðu tarihçilere ilham kaynaðý oldu
Evliya Çelebi'nin 339 yýl önce hac ibadetini gerçekleþtirmek üzere çýktýðý yolculuk, Kanada, ABD ve Ýngiltere'den tarihçilere ilham kaynaðý oldu. Ýskoçya'da bulunan Edinburg Üniversitesi öðretim üyesi ve Türk tarihi araþtýrmacýsý Dr. Caroline Finkel, Seyahatname ile ilgili çalýþmalarý sýrasýnda tanýþtýðý araþtýrmacýlarla 21 Eylül 2009'da Yalova'nýn Hersek köyünden uzun bir yolculuða baþladý.

Ünlü seyyahýn 1671'de hacca gitmek için Yalova'dan baþladýðý yolculuðunda izlediði güzergahýn ilk bölümünü atla geçen Dr. Finkel ile Edinburg Üniversitesinden Gerald MacLean, Exerter Üniversitesinden Prof. Dr. Donna Lanry, Kent Üniversitesinden Susan Wirth ve New York Der Spigel'de görevli Therese Tardif, seyahat sýrasýnda bazý yerleþim birimlerinde mola vererek Türk kültürüyle ilgili bilgiler edinip belgesel program için çekim yaptý.

Marmara ve Ege bölgelerinde 40 günlük yolculuklarý süresince çadýrlarda konaklayan ve Küresel Konumlama Sistemi (GPS) cihazýndan yararlanan grup, gelecek yýl Seyahatname'ye ýþýk tutacak bir kitap ve belgesel ortaya çýkarmak için hazýrlýklarýný sürdürüyor.

UNESCO, doðumunun 400'üncü yýl dönümünü unutmadý

UNESCO, ünlü gezgin Evliya Çelebi'nin 400'üncü doðum yýlýna rastlayan 2011'i, geçen yýl ekim ayýnda UNESCO ile iliþkilendirilen anma yýl dönümleri kapsamýna dahil etti.

Dil, halk bilimi, sanat tarihi, topoðrafya, dinler tarihi, tasavvuf tarihi ve yerel tarih araþtýrmalarýnýn en önemli kaynaklarýndan olan Seyahatname'siyle ünlü Evliya Çelebi, gelecek yýl anýsýna organize edilecek çeþitli etkinliklerle anýlacak.

Öte yandan, Evliya Çelebi, Fransa'nýn Strasbourg kentindeki Avrupa Konseyinde düzenlenen bir sergide, tarihe damga vuran 20 kiþi arasýnda gösterildi.

50 yýllýk gezisini 10 ciltlik Seyahatname'de topladý

Evliya Çelebi, Seyahatname'sinde, gezdiði ülkelerin yeme içme alýþkanlýklarý, ekonomisi, giyim þekli, coðrafi durumu, dili, gelenek ve görenekleri hakkýnda ilginç bilgiler verdi. Gördüklerini ve gözlemlerini bu eserinde tarih ve yer belirterek yazdý.

Gerçekçi bir gözle izlediði olaylarý yalýn ve duru, zaman zaman fantastik bir anlatýmla halkýn anlayacaðý þekilde yazdý, halkýn anlayacaðý deyimleri fazlaca kullandý.

Ünlü seyyahýn 10 ciltlik Seyahatname'si, bütün görmüþ ve gezmiþ olduðu memleketler hakkýnda oldukça önemli bilgiler içeriyor. Günümüzde unutulan Ankara civarýnda tiftik keçisi yününden sof elde ediliþi, Mudurnu'da iðne yapýmcýlýðý gibi yörelere özgü ekonomik faaliyetler hakkýnda bilgiler aktardý. Türk kültür tarihi ve gezi edebiyatý bakýmýndan önemli bir yere sahip olan Seyahatname'de, Anadolu'nun yaný sýra Kuzey Afrika, Ýran, Kafkaslar, Orta ve Kuzey Avrupa'dan bahsediliyor.


MÝLLÝ GAZETE


There are no comments for this topic. Do you want to be the first?