• 30 Mayıs 2020, 02:36:00

Kullanıcı adınızı, şifrenizi ve aktif kalma süresini giriniz

Gönderen Konu: Hakiki vanilya...(tadýna bakan var mý?)  (Okunma sayısı 689 defa)

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

Ukde...

  • Ziyaretçi
Hakiki vanilya...(tadýna bakan var mý?)
« : 01 Ağustos 2010, 23:41:26 »


Vanilya
Salepgiller familyasýndandýr.
(Ýspanyolcada Vainilia, “küçük kýn, küçük badýç, küçük meyve” demektir ki, bu ad bitkiye meyvesinden hareketle verilmiþtir; tür adý olan planifolia ise, meyvenin yassý ve çekirdekleri kavrayan yapýsýna bir göndermedir.) Ek kökleriyle aðaçlara, baþka bitkilere tutunup sarýlarak 5 metre yükselebilen, etli gövdeli, sarmaþýksý, hepyeþil bir orkide türüdür. (Kimi türlerinin toprakla temasý bile yoktur.) Etli yapraklan eliptik, uzun ve sivri uçludur. Haziran-eylül aylarýnda yaprak koltuklarýnda, sadece 24 saat ömrü olan, kýsa salkýmlar halinde, 12-15 cm uzunluðunda, yeþilimsi-beyaz, güzel çiçekler açar. Çiçeklerin solmasýyla 15-20 cm uzunluðunda, fasulyeye benzer, Ýki ucu incelmiþ, yassý meyveler ortaya çýkar. Bunlarýn içinde sayýsýz tohum bulunur. Vanilya bilinen 30.000 orkide türünden etli meyve veren tek türdür. Dördüncü yýlýnda ilk meyvesini vermeye baþlar.

Sabah gün ýþýðýyla açýlan çiçeðin hemen o gün elle döllenmesi gerekir, yoksa gece kapanýp solacaktýr. Meyve yedi-sekiz ayda olgunlaþýr, sararmaya baþlayýnca toplanýr. Vanilyanýn bildik kokusunu ortaya çýkarmak için, meyveler iki dakika boyunca 60-70 derecelik sýcak suya daldýrýlýr, 12 saat sýcakta süzülmeye býrakýlýr, iki-üç hafta güneþte kurutulduktan sonra bir ay da gölgede kurutulur. Sandýklara dizilir, bir-iki yýl da kristalize olmuþ vanilyanýn yüzeye çýkmasý için beklenir. Bu iþlemler sonrasýnda meyveler kararýr, meyvelerin üzerinde hoþ kokulu, beyaz vanilya parçalarý ortaya çýkar.
Hakiki vanilyanýn niçin çok deðerli ve pahalý olduðu anlaþýlmýþtýr sanýyorum biraz burada. Aktarlarda genellikle sentetik vanilya satýlýr.
Vanilya Meksika kökenlidir. 1502 Eylülünde ispanyol kâþif Kristof Kolomb’un üçüncü yolculuðu sýrasýnda buraya ayak bastýklarýnda Hernan Costes’in adamlarýndan Bernal Diaz imparator Montezuma’nýn öðütülmüþ kakao çekirdekleriyle mýsýrdan yapýlma, vanilya ve balla lezzetlendirilmiþ bir içki içtiðini görür. Avrupalýlarca ilk görüldüðünde vanilya bir aristokrat baharatýdýr. Aztekler onu kabile olarak imparatorlarýna sunarlar.

Hernan Cortes, ülkesine pek çok vanilya bitkisi götürür, ama olumlu sonuç alýnamaz. Hem de ne uzun süre! Tam üç yüzyýlý aþkýn bir süre boyunca vanilyanýn Meksika dýþýndaki üretim çalýþmalarý sonuç vermez! Çünkü vanilya çiçeðini döileyen sinek, Meksika dýþýnda yaþamamaktadýr!
Nihayet 1841 ‘den baþlayarak genç bir kölenin gözlemleri sonuç vermiþ, yapay döllenme keþfedilmiþtir. Halen de bu yöntemle sonuç alýnmakta, çiçekler tek tek elle döllenmektedir!


There are no comments for this topic. Do you want to be the first?