Gönderen Konu: Manda söðüt daLýna yuva yapar mý?  (Okunma sayısı 533 defa)

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

...

  • Ziyaretçi
Manda söðüt daLýna yuva yapar mý?
« : 26 Mart 2010, 18:29:30 »
Sözleri anlamsýz bulunan "Manda Yuva Yapmýþ Söðüt Dalýna" türküsünün
"aslýný" biliyor musunuz?

Türküler eleþtirilmek istendiðinde, sözleri anlamsýz bulunduðunda genellikle örnek gösterilen "Manda Yuva Yapmýþ Söðüt Dalýna" adlý türkünün baþtan sona doðrularý anlatan, ilk bakýþta anlamsýz gibi görünse de ozanýn ince zekasýyla hiciv sanatýnýn çok güzel örneðinin sunulduðu bir eser olduðu bildirildi.

Ýstanbul Teknik Üniversitesi Türk Musikisi Devlet Konservatuarý Sanatçý Öðretim Görevlisi Ýrfan Kurt, "Halk kültüründe hiciv ve �Manda Yuva Yapmýþ Söðüt Dalýna� gerçeði" adlý makalesinde bu türkünün anlamýný irdeledi.

Türkünün Kastamonu�nun Tosya ilçesinden derlendiðinin hatýrlatýldýðý makalede, türküde anlatýlmak istenenin ne olduðunun anlaþýlabilmesi için, hem türkünün çýkýþ nedeninin hem de yöresel özelliklerin bilinmesi gerektiði vurgulanýyor.


"KURU EKMEÐE TEPKÝ"

Makalede, türkünün hikayesi þöyle anlatýlýyor:

"Dönemin beyi tarafýndan halk ozanlarýnýn yönetim aleyhine söz söylemeleri yasaklanmýþtýr. Bu yasaðýn yaný sýra saz çalýp türkü söyleyen ozana bir eðlencede kendilerine türkü çalmasý emrivakisi yapýlmýþ, bir kenara da kuru ekmeklerden oluþan yemek konmuþtur. Bu ortamda bu türkünün çýktýðý söylenmektedir. Ozan da kendisine yapýlan bu haksýzlýðý onlarla dalga geçerek dile getirmiþtir."


MANDA SÖGÜT DALINA NASIL YUVA YAPTI?

Bazý kiþiler tarafýndan saçma bulunan �manda yuva yapmýþ söðüt dalýna� sözlerinde anlatýlmak istenen ise þöyle ifade ediliyor:

"Tosya bilindiði gibi pirinci ile ünlüdür. Çeltik tarlalarýnýn sürülmesinde kullanýlan manda yazýn sýcaðýnda göletlere yatarak az kýllý olan derisini hem serinletmek hem sineklerden korumak amacýyla çamura bular. Bunun için de göletlerin ve çeltik tarlalarýnýn kenarlarýnda bulunan ve dallarý da suyun içine kadar uzanan salkým söðütlerin dallarý üzerine, gölgesine yatar. Ýþte mandanýn söðüt dalýna yuva yapmasý budur." �Yavrusunu sinek kapmasý� ifadesinin de yavrunun sinek tarafýndan ýsýrýlmasý anlamý taþýdýðýnýn belirtildiði makalede, çünkü yörede �kapmak� sözünün ýsýrmak anlamýnda kullanýldýðý, bir tür sineðin hayvanlarýn kuyruk altlarýna girip ýsýrmasýnýn hayvaný delirten ve oradan oraya sýçratan bir olay olduðu belirtiliyor.


TÜRKÜDEKÝ SÖZLER VE ANLATILMAK ÝSTENENLER

Ardýndan "gördün mü?" sözcüðü ile türküye devam edip akýl almaz olaylarýn olduðunu vurgulayýp alay etmek amacý taþýdýðýnýn kaydedildiði makalede, türkünün anlamý hakkýnda þu bilgiler veriliyor:

-Ýkinci kýtadaki �Öküzün torbadan düþmesi� ise öküzlerin hem yemlenmesi, ekine zarar vermemesi, hem de zaman kazanmak için boyunlarýna takýlan yem torbasýnýn öküzün boynundan çýkmasý ve öküzün yemeden içmeden kesilmesi anlamýný taþýr.

-Üçüncü kýtadaki müezzinin minareden uçmasý da erenlere karýþmasý, ermesi anlamýndadýr.

-Baðlantý bölümünde de tirit yemeðini emeði karþýlýðý hak ettiðini anlatýyor..



TÜRKÜ BAÞTAN SONA DOÐRULARI ANLATIYOR

Türkünün baþtan sona içinde doðrularý anlatan fakat ilk bakýþta anlamsýz gibi görünen bir ifade taþýdýðýnýn belirtildiði makalede, türküde ozanýn ince zekasý ile hiciv sanatýnýn çok güzel bir örneðini sunduðu belirtiliyor.

Türküde, özellikle farklý anlam taþýyan kelimeler seçildiðinin, kendine yapýlan haksýzlýða onlarla alay ederek, dalga geçerek cevap verildiðinin anlatýldýðý makalede, ayrýca türkünün melodik açýdan da çok zengin ve hoþ ritmik bir yapýsýnýn bulunduðuna dikkat çekilerek, bu nedenle üç kuþaktýr halk müziði sanatçýlarý tarafýndan okunduðu vurgulanýyor.


TÜRKÜNÜN SÖZLERÝ

Manda yuva yapmýþ söðüt dalýna türküsünün sözleri ise þöyle:


"Manda yuva yapmýþ söðüt dalýna, aman aman
yavrusunu sinek kapmýþ gördün mü?
Amanin yandým
Amanin amanin amanin yandým
Tiridine tiridine tiridine bandým
Bedava mý sandýn para verdim aldým
Of-of
Sabahleyin erken çifte giderken aman aman
Öküzüm torbadan düþtü gördün mü?
Amanin yandým
Of-of
Sabah ezanýný okurken-aman aman
Müezzin minareden uçtu gördün mü?
Amanin yandým"